Σάββατο, 25 Μαΐου 2019, 7:58:48 πμ
Πέμπτη, 07 Μαρτίου 2019 21:18

5ο Δημοτικό Κιλκίς: Το έθιμο του χαρταετού και οι νόμοι της φυσικής

Γράφτηκε από τον
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Στην Ελλάδα το πέταγμα του χαρταετού είναι μέρος των εθίμων της Καθαράς Δευτέρας και συγκεκριμένα του υπαίθριου εορτασμού της , τα λεγόμενα κούλουμα. Ο σκελετός των χαρταετών κατασκευάζεται είτε από ελαφρύ ξύλο είτε από πλαστικό, ενώ το μέρος που φέρνει αντίσταση στον αέρα από πλαστικό φύλλο ή χαρτί. Σημαντικά σημεία του χαρταετού για επιτυχημένο πέταγμα είναι: τα ζύγια της καλούμπας, τα ζύγια της ουράς, το μέγεθος της ουράς.


«Στο 5ο Δημοτικό Κιλκίς, στο πλαίσιο των δράσεών μας για το πρόγραμμα "Παίζοντας με τα Πρωτόνια" και για να είμαστε μέσα στο κλίμα, υλοποιήσαμε εργαστήριο με θέμα την κατασκευή χαρταετού. Καλέσαμε έναν έμπειρο βοηθό, τον κ. Μαργαρίτη Αναστασιάδη, που έδειξε στα παιδιά όλα τα μυστικά. Αν και όταν ξεκινήσαμε την κατασκευή δεν φυσούσε παρά ελάχιστα, με το που ολοκληρώσαμε και βγήκαμε έξω για τη δοκιμή, άρχισε να φυσάει! Έτσι είχαμε τη χαρά να δούμε τον χαρταετό μας να ίπταται και συνεχίσαμε να μελετάμε και να συζητάμε τις φυσικές συνθήκες και τους νόμους που επιτρέπουν την πτήση.
Αυτές έχουν να κάνουν με τις σωστές αναλογίες μήκους της ουράς και σώματος του χαρταετού. Τα "ζύγια" που έλεγαν οι παλαιότεροι, πρέπει να είναι έτσι φτιαγμένα ώστε ο χαρταετός να πετάει υπό λειτουργική -άρα συγκεκριμένη- γωνία με το ρεύμα του αέρα. Θέλουμε ο αέρας που κινείται κάτω από τον αετό μας να έχει μεγαλύτερη πίεση από αυτόν που κινείται από πάνω του, ώστε να τον σπρώχνει να ανεβαίνει με ταχύτητα. Την εξήγηση δίνει ο νόμος του Bernoulli για τα ρευστά (τα υγρά και τα αέρια δηλαδή). Με απλά λόγια, όταν ο αέρας κινείται με μικρή ταχύτητα γύρω από ένα σώμα έχει μεγάλη δύναμη, όταν όμως κινείται με μεγάλη ταχύτητα έχει μικρή δύναμη.»
H πιο «παλιά» πληροφορία που υπάρχει για την ύπαρξη του χαρταετού είναι αυτή του 4ου αιώνα π. Χ., όταν ο μαθηματικός και αρχιμηχανικός Αρχύτας (440-360 π. Χ.), από τον Τάραντα της Νότιας Ιταλίας, καλός φίλος του Πλάτωνα και οπαδός του Πυθαγόρα, χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον χαρταετό και λέγεται ότι ήταν ο εφευρέτης του. Ο Αρχύτας θεωρείται ο τελευταίος αλλά και ο σημαντικότερος των Πυθαγορείων. Κατασκεύασε από ελαφρύ ξύλο την "ιπτάμενη περιστερά", που ουσιαστικά είναι η πρώτη πτητική μηχανή των ιστορικών χρόνων. Κείμενα του Αρχύτα λένε ότι μελέτησε και ο Γαλιλαίος.
Διαβάστε περισσότερα: https://www.mixanitouxronou.gr/i-proti-iptameni-michani-kataskevastike-apo-ellina-pithagorio-filosofo-ke-petaxe-se-apostasi-200-metron-o-idios-elise-ena-apo-ta-megalitera-mathimatika-provlimata/
https://www.youtube.com/watch?time_continue=7&v=MBeqzDHgL9k
Υπάρχει και ελληνικό αγγείο της κλασικής εποχής με παράσταση κόρης, η οποία κρατά στα χέρια της μια μικρή λευκή σαΐτα δεμένη με νήμα, έτοιμη να την πετάξει. Πιθανότατα βέβαια, τα πειράματα ή τα παιχνίδια των Αρχαίων Ελλήνων με τους "αετούς" θα πρέπει να γίνονταν με πανί τουλάχιστον ως το Μεσαίωνα, καθώς η χώρα μας δεν διέθετε σε αφθονία το χαρτί.
Πιθανότατα βέβαια, τα πειράματα ή τα παιχνίδια των Αρχαίων Ελλήνων με τους "αετούς" θα πρέπει να γίνονταν με πανί τουλάχιστον ως το Μεσαίωνα, καθώς η χώρα μας δεν διέθετε σε αφθονία το χαρτί.
Το 1000 π. Χ. στην Κίνα εμφανίστηκε ο πρώτος χαρταετός, με μορφή δράκου, εφόσον είναι και το ιερό σύμβολο της Κίνας και ήταν φτιαγμένος από μετάξι και μπαμπού, με κατασκευαστές τους φιλόσοφους Mozi και Luban. Κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Χαν, ένας στρατηγός χρησιμοποίησε έναν χαρταετό μ’ έναν ιδιαίτερα έξυπνο και ενδιαφέροντα τρόπο. Προκειμένου να καταλάβει με τον στρατό του ένα παλάτι, έπρεπε να σκάψει ένα υπόγειο τούνελ. Μη γνωρίζοντας, όμως, το μήκος που θα έπρεπε να έχει το τούνελ, πέταξε τον χαρταετό έως πάνω από το παλάτι, κρατώντας την άκρη του νήματος στο σημείο απ όπου θα ξεκινούσε το τούνελ, και έτσι έκανε τους απαραίτητους σχετικούς υπολογισμούς.
Ο Χαρταετός έφθασε στην Ελλάδα πρώτα από τα λιμάνια Ανατολής (Σμύρνη-Χίο-Κωνσταντινούπολη), τα λιμάνια της Επτανήσου, της Σύρας, των Πατρών και ακολούθησαν τα αστικά κέντρα, όπου μπορούσε κανείς να αγοράσει σπάγκο και χρωματιστό χαρτί. Η κατασκευή ενός χαρταετού σήμερα είναι σχετικά εύκολη υπόθεση καθώς υπάρχουν όλα τα τεχνικά μέσα.
Η σημασία του εθίμου. Στην ελληνική παράδοση το πέταγμα του αετού συμβολίζει το πέταγμα της ανθρώπινης ψυχής προς τον Δημιουργό της. Φυσικά, δεν είναι τυχαίο που πετάμε τον χαρταετό την Καθαρά Δευτέρα. Η Καθαρά Δευτέρα είναι η πρώτη μέρα της νηστείας του Πάσχα και η μέρα που ξεκινάει η πνευματική και σωματική μας κάθαρση. Με αυτήν ερχόμαστε πιο κοντά στον Θεό και αυτή η επαφή συμβολίζεται με τον χαρταετό που επίσης πλησιάζει προς τον Θεό καθώς πετάει ψηλά στον ουρανό.
Το έθιμο του χαρταετού το συναντάμε σε πολλές χώρες του κόσμου, με διαφορετική σημασία για τον κάθε λαό, αλλά με εξίσου θεαματικές κατασκευές.